Μονεμβασιά στην Πελοπόννησο

Μοναδική,αξεπέραστη στο διάβα του χρόνου, ανεπανάληπτη εικόνα στη γοητευτική σύνθεση της ανατολικής ακτής της Λακωνίας με το θαλασσινό στοιχείο του Μυρτώου Πελάγους η Μονεμβασιά, η μεσαιωνική, βυζαντινή και ενετική καστροπολιτεία, σκαρφαλωμένη στον αποκομμένο βράχο της προσφέρει απλόχερα την ομορφιά της στους χιλιάδες κάθε χρόνο επισκέπτες της. Από όποια πλευρά κι αν την προσεγγίσει κανείς.
Είτε από τη στεριά, ακολουθώντας προς τα νοτιοανατολικά την εθνική οδό Σπάρτης - Μολάων, είτε από τη θάλασσα με το πλοίο της γραμμής Πειραιά -Νότιας Πελοποννήσου -Κυθήρων- Καστελίου Κρήτης ή με ιπτάμενο δελφίνι, ή βέβαια με σκάφος αναψυχής, αφού το λιμάνι της είναι από τα ασφαλέστερα καταφύγια.

Από τότε για χίλια και περισσότερα χρόνια η Μονεμβασιά γνώρισε μέρες ακμής και δόξας, αλλά και πολιορκίες και κατοχές. Λίγες είναι οι πληροφορίες για τους πρώτους αιώνες της ζωής της. Η γεωγραφική της θέση πάντως την έκανε σημαντικό σταθμό στα ταξίδια της εποχής. Στα μέσα του 12ου αιώνα όμως η ιστορία έχει καταγράψει τη γενναία αντίστασή της σε επίθεση των Νορμανδών. Έναν αιώνα μετά η γενναιότητα των κατοίκων της και η φυσική οχυρωματική θέση του Κάστρου της σταμάτησαν τις προσπάθειες του Γουλιέλμου Βιλλαρδουίνου να την κατακτήσει. Η πόλη έπεσε το 1249 λόγω της πείνας ύστερα από ασφυκτική πολιορκία τριών ετών. Δέκα χρόνια μετά ο Γουλιέλμος αιχαμαλωτίστηκε από τον Μιχαήλ Παλαιολόγο. Και σε αντάλλαγμα της ελευθερίας του έδωσε στον αυτοκράτορα το κάστρο της Μονεμβασιάς μαζί με τα κάστρα του Μυστρά και της Μαϊνης.

Η Μονεμβασιά απέχει 95 χιλιόμετρα από τη Σπάρτη. Ο βράχος ύψους 300 μέτρων, στον οποίο είναι χτισμένη, συνδέεται με χαμηλή γέφυρα με την ακτή. Γέφυρα είναι και το άλλο όνομα της Νέας Μονεμβασιάς της νέας Πόλης, που απλώνεται απέναντι από την καστροπολιτεία σύγχρονη και ολοζώντανη όλες τις εποχές του χρόνου, προσφέροντας κάθε είδους τουριστικές υπηρεσίες δίπλα στη θάλασσα.

Βυζαντινή και πάλι η Μονεμβασιά έγινε ναυτική και στρατιωτική βάση και άρχισε να αναπτύσσεται  οικονομικά γνωρίζοντας ταυτόχρονα μεγάλη πνευματική άνθηση. Έγινε όμως και διαρκής στόχος των πειρατών. Έχει μείνει στην ιστορία η τρομερή επίθεση που δέχτηκε από τους Καταλανούς το 1292. Αλλά η απόκρουση των πειρατικών επιδρομών έκανε και τους ιδίους τους κατοίκους της Μονεμβασίας σπουδαίους στον πόλεμο στη θάλασσα.

Η στενή λωρίδα που ένωνε πάντα την ακτή με τον βράχο, έδωσε και το όνομα στη Μονεμβασιά. Ήταν το μοναδικό πέρασμα, η μοναδική είσοδος. Η μόνη έμβασις όπως είπαν οι πρώτοι Λάκωνες που ήρθαν εδώ προς το τέλος του 6ου αιώνα μ.Χ να βρουν καταφύγιο από τους επιδρομείς της εποχής.

Σε παλιό κείμενο "περί κτίσεως της Μονεμβασιάς" αναφέρεται ότι Λάκωνες "δύσβατον τόπον παρά τον της θαλάσσης αιγιαλόν ευρόντες και πόλιν οχυράν οικοδομήσαντες και Μονεμβασίαν ταύτην ονομάσαντες δια το μίαν έχειν την εν αυτώ εισπορευόμενην την είσοδον. Εν αυτή τη πόλει κατωκήσαν μετά του ιδίου αυτών επισκόπου".

Το 1419 πέρασε για πρώτη φορά, αλλά για μικρό χρονικό διάστημα στα χέρια των Ενετών, μετά πάλι στους Βυζαντινούς και όταν το 1460 παραδόθηκε και ο Μυστράς στους Τούρκους η Μονεμβασιά έμεινε η μόνη ελεύθερη ελληνική πόλη. Ήταν για λίγο υπό την προστασία του Πάπα, ο οποίος το 1464 την παρέδωσε στους Ενετούς. Από τότε βρέθηκε στο επίκεντρο των μακροχρόνιων ενετοτουρκικών πολέμων. Οι Ενετοί την ονόμασν Νεάπολη της Μαλβαζίας από το όνομα του εκλεκτού μυρωδάτου κρασιού Μαλβαζία, που μεταφερόταν στη Δύση μέσω της Μονεμβασίας. Το 1540 την κατέλαβαν οι Τούρκοι ύστερα από τριετή πολιορκία και την ονόμασαν Μενεξεδένιο Κάστρο.

Το 1690 ήρθαν πάλι οι Ενετοί που το 1715 την πούλησαν στους αντιπάλους τους.  Λίγο αργότερα μετά την αποτυχημένη εξέγερση του 1770, άρχισε σιγά σιγά η παρακμή. Η πόλη απελευθερώθηκε από τους Έλληνες στις 23 Ιουλίου του 1821.

source by lakonia.gr